Windows Server 2008 ve Windows Server 2008 without hyper-v. İki ürün arasında küçük bir fiyat farkı var. Peki teknik açıdan farkı ne dersiniz? Tabiki birisinde yani Windows Server 2008 without hyper-v üzerinde hyper-v rolünün ve management konsolunun çalışmıyor olması.

Windows Server 2008 without hyper-v, sanallaştırma teknolojisine ihtiyaç duyulmayan ama diğer tüm Windows Server 2008 teknolojilerinin kullanılması amaçlanan yapılar için üretilmiştir. Aklınıza hemen şu gelebilir;

“Windows Server 2008 without hyper-v ‘ye ne gerek var. Windows Server 2008 tek tip olurdu ve hyper-v  kullanmak istemeyenler bu rolü etkinleştirmezdi.”

Evet bu da olabilirdi ancak bu seçim bize bırakıldı ve iki ürün küçük bir fiyat farkı ile piyasaya sunuldu. Sanallaştırmaya ihtiyacı olmayan firmalar için Windows Server 2008 without hyper-v kullanılabilir.

İki ürün ve sürümleri arasındaki fark için aşağıdaki tabloyu inceleyelim.

Server Role: Hyper-V teknolojisinin kendisi.

Management: Hyper-V Manager konsolu yani MMC üzerinde çalışan yönetim aracımız.

Updates: Hyper-V ile ilgili updatelerin alınabilirliği.

Görüldüğü gibi without hyper-v olan ürünler üzerinde Hyper-V rolü ve Hyper-V Manager özellikleri kullanılamıyor. Yani Windows Server 2008 Without Hyper-v üzerinde Hyper-V sanallaştırma özelliğini kullanamadığımız gibi, yönetim anlamında kullandığımız Hyper-V Manager konsolunu da kullanamıyoruz.

Hyper-V update’leri her iki tip işletim sistemi için de alınabiliyor ancak Windows Server 2008 Without Hyper-v üzerindeki bu update’ler Hyper-V rolü ve Hyper-V Manager kullanımı için bir anlam ifade etmiyo

Kaynak: http://www.serhatakinci.com/?p=1040

Yani sanallaştırma ortamlarını yönetirken kullanacağımız ve gerçekten elimiz ayağımız olacak bir araç.

Sunucu sanallaştırma piyasası son günlerde oldukça hareketli çünkü Microsoft firmasının hypervisor tabanlı sunucu sanallaştırma teknolojisi olan Hyper-V piyasadaki yerini almış durumda. ÇözümPark bilişim portalı olarak bizde bu konuda birçok uygulama makalesi yayınladık, seminerler düzenledik ve Hyper-V konusundaki gelişmeleri dünya ile aynı anda sizlere duyurduk.

Bildiğiniz gibi Hyper-V ile, aynı fiziksel sunucu üzerinde birden fazla sanal işletim sistemini, birbirinden bağımsız ve tabiri caiz ise birbirine değmeden çalıştırıp yönetebiliyoruz. Temelde amaçlanan sunucu konsolidasyon işlemini en iyi şekilde yerine getirebilen Hyper-V, aynı zamanda lisans, maliyet, sunucu yönetimi, güç tasarrufu, toplam sahip olma maliyetlerinin düşmesi gibi daha birçok konuda fayda sağlamaktadır. Ayrıca kısa süre önce duyurusu yapılan Hyper-V 2.0 ile birlikte daha bir çok yenilik ve özellik bizlerle olacak.

Ekim 2008′de RTM olan ve Kasım 2008 başında satın alınabilir duruma geçen System Center Virtual Machine Manager 2008, başta Hyper-V sunucular ve üzerinde çalışan sanal makineler olmak üzere birçok sanallaştırma ortamını yönetebilen bir araçtır. Yani artık farklı hypervisor’leri tek bir konsol üzerinden yönetebiliyoruz.

Yapımızdaki birden fazla Hyper-V server’ı, Virtual Server 2005′i, Vmware ESX Server’ları ve bu host sistemler üzerinde çalışan çok sayıda sanal makineyi yönetmek gün geçtikçe zorlaşmaktadır çünkü yapı giderek genişlemektedir. Bu noktada hayat kurtaran bir araç olan Virtual Machine Manager 2008 tüm sanallaştırma yapımızı tek bir konsol üzerinden yönetmemizi ve elimizdeki teknolojiden tam anlamıyla faydalanabilmemizi sağlamaktadır.

Virtual Machine Manager 2008′in en önemli özelliklerine göz atalım.

Birden Fazla Hypervisor Desteği:

Virtual Machine Manager 2008 ile aşağıdaki sanallaştırma platformlarını ve üzerinde çalışan VM (sanal makineleri) yönetebilmekteyiz.

Wndows Server 2008 Hyper-V ve VMs

Virtual Server 2005 ve VMs

VMware VI3

Ayrıca VMware VI3 (Virtual Center yoluyla) uyumluluğu sayesinde artık VMotion gibi özellikler desteklenmektedir (ESX’ler arası). Bunun yanında VMware sunucuları için Intelligent Placement gibi SCVMM’e özgü özellikler de kullanılabilmektedir.

Windows Server 2008 Desteği:

Virtual Machine Manager 2008 ile Hyper-V çalıştıran yada çalıştırması planlanan Parent OS üzerinde (Yani Windows server) bir takım yönetimsel işlemler gerçekleştirebiliriz. Ayrıca x64 mimarideki bir Windows Server 2008 işletim sistemi üzerinde Hyper-V teknolojisini uzaktan etkinleştirmeye imkan tanımaktadır.

Performans ve Kaynak Optimizasyonu (PRO):

Virtual Machine Manager 2008, VM’ler üzerinde dinamik olarak sanal kaynak yönetimini mümkün kılar. Operations Manager 2007′nin yeteneklerinden yararlanarak donanımlarda, işletim sistemlerinde yada uygulamalarda ortaya çıkabilecek donanım aksaklıklarında ve performans sorunlarında, ilgili kaynaklara dinamik olarak yada bizim belirlediğimiz komutlar ile müdahale edebilmektedir.

Convert İşlemleri:

Normal şartlarda fiziksel bir sunucunun sanal ortama taşınması çok zahmetli olabilir. Zaman kaybına sebep olur ve en önemlisi de sunucunun kapatılması gerekebilir. SCVMM2008 ile P2V Convert yani Physical to Virtual (fizikselden sanala) dönüştürme yeteneği ile fiziksel sistemleri hızlı, zahmetsiz ve en önemlisi kesintiye uğratmadan sanal ortama taşıyabilirsiniz. Ayrıca V2V Convert ile örneğin Vmware imajlarını da VHD formatına dönüştürebilir, Hyper-V ve Virtual Server üzerinde çalıştırabilirsiniz.

Akıllı ve Karlı Bir Yapı:

Genellikle bir fiziksel sunucu % 5-15 oranında işlemci kapasitesiyle çalışır (özel durumlar hariç). VMM bunun ölçümünü yapabilir ve ilgili sanal makineleri uygun fiziksel sunucular üzerine taşıyabilir; böylelikle başka bir göreve yönlendirmek ya da donanımı hizmetten kaldırmak amacıyla fiziksel kaynakların serbest kalmasını sağlayabilir. Fiziksel sunucu konsolidasyonu sayesinde sürekli veri merkezi büyümesi, alan, elektrik ve güç maliyetleri tarafında ciddi düşüşler söz konusudur.

Yeni Aygıtların Hızlı Yapılandırılması:

Yeni sunucu taleplerine yanıt olarak, ağ altyapısındaki her konumda bulunan kullanıcılara yeni sunucuları oldukça hızlı bir geri dönüş süresiyle ulaştırabiliriz. VMM 2008′in biz IT yöneticilerine sunduğu en güzel özelliklerinden biriside sanal sistem kurulumlarını fiziksel bir sunucu kurulumundan çok daha kısa sürede yapma olanağı sunmasıdır. Ayrıca tek bir konsol aracılığı ile, sanal ve ana sistemlerin ilgili iş gruplarının ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamadıkları gözlemlenip yönetilebilmektedir.

Intelligent Placement:

VMM hangi fiziksel sunucunun belirli bir sanal iş yükü için ana sistem görevini üstlenmesi gerektiğine ilişkin öneri getirmeden önce çok çeşitli veri elementleri üzerinde, geniş kapsamlı veri analizleri yürütür. Bu analizler yöneticilerin aynı ana sistem üzerinde birkaç sanal iş yükünü birden nasıl konumlandıracaklarını belirlemelerinde kritik öneme sahiptir. Operations Manager 2007 tarafından sunulan geçmiş verilere erişim yeteneği sayesinde Intelligent Placement işlemi sanal aygıt ve bağlı olduğu ana sistem donanımı arasında mümkün olan en iyi uyumu sağlamak için geçmiş performans niteliklerini saptayabilmektedir. Bu sayede
varsayıma dayalı sanal makine kurulumları en aza inmektedir.

Test ve Geliştirme İçin Atanmış Sanal Makine Yönetimi:

Sanal makineler üzerinde test amaçları doğrultusunda yapılandırma ve kaldırma işlemlerinin sürekli uygulandığı Test ve Geliştirme ortamlarında genellikle sanal altyapılar kullanılmaktadır. VMM’in bu en yeni sürümü kapsamında, yöneticilerin bir taraftan sanal aygıtların yönetimi üzerindeki hassas denetim yeteneklerini korurken diğer taraftan bu yapılandırma görevini yetkili kullanıcılara atayabildikleri bütünüyle yeniden tasarlanmış ve geliştirilmiş self-service web portal bulunmaktadır.

Library Sayesinde Sanal Makine Bileşenlerinin Organize Tutulması Sağlanıyor:

VMM, bir veri merkezine ait sanal deponun düzenli tutulması amacıyla çeşitli sanallaştırma bileşenlerinin merkezi bir kitaplıkta depolanmasını sağlıyor. Kitaplığa ait olan, kullanımı kolay ve yapılandırılmış format sayesinde IT yöneticileri, belirli bileşenleri kolaylıkla bulabilir ve yeniden kullanabilirler; böylelikle yeni sunucu taleplerini karşılamak ve değişikliklerini yapak için oldukça hızlı yanıt verebilirler.

Windows PowerShell™ İle Zengin Bir Yönetim ve Kod Yazma Yeteneği:

VMM uygulaması bütünüyle komut satırı ve kod yazma ortamı Windows PowerShell üzerinde kurulmuştur. VMM’in 2008 sürümü, yöneticilerin özelleştirme ve otomatikleştirme işlemlerini benzeri görülmemiş bir seviyede yürütmelerini mümkün kılacak yeni PowerShell commandlet’leri ve “kod görüntüleme” denetimleri getirmektedir.

Öne çıkan bu özelliklerden kısaca bahsettikten sonra Virtua Machine Manager’ın bileşenlerine göz atarak devam edelim.

VMM farklı componenetlerden oluşuyor. Yani VMM’i tek bir fiziksel sunucu üzerinde bütün componenetleri ile kullanabileceğimiz gibi, bazı componentleri farklı sistemler üzerine kurarak dağıtma şansına da sahibiz.

Virtual Machine Manager 2008 yapısında hangi componentin hangi görevi üstlendiğini anlamak için aşağıdaki mimariyi inceleyelim.

Virtual Machine Manager Server (VMM Server):

VMM yapısının ana bileşenidir. Tüm bileşenlerin bağlı olduğu, işlemlerin merkezindeki birimdir. Sanallaştırma sunucularımızın yönetimi bu birim tarafından yapılmaktadır. Mimaride de görüldüğü gibi VMM Server ihtiyaç duyduğu bilgileri tutmak için SQL Server DB’i kullanır. Bu SQL DB’i local olarak çalışabileceği gibi remote bir SQL Server da olablilir.

Virtual Machine Manager 2008 kurulumu için öncelikle Virtual Machine Manager Server kurulumunun yapılması gerekir (Kurulum makalesinde inceleyeceğiz).

Virtual Machine Manager Administrator Console:

Mimaride Administrator’s Console olarak görebileceğiniz, VMM Server’a eklenmiş olan Host ve üzerindeki sanal makineleri yönetirken kullanacağımız konsoldur.

VMM Server ve Administrator Console farklı componentlerdir. Her ikisi de aynı sistem üzerinde bulunmak zorunda değildir. VMM Server’ı bir sunucu üzerine kurduktan sonra yönetimsel anlamda henüz bir işlem yapamayız çünkü henüz ortada herhangi bir konsol yoktur.

VMM Server kurulumundan sonra Administrator Console’u kurmak gerekir. Güzel özelliklerden birisi de Administrator Console’u VMM Server ile aynı sunucu üzerine kurmak zorunda olmamamız. Örneğin Windows Vista üzerine Administrator Console’u kurarak Virtual Machine Manager 2008 ve sanallaştırma ortamını yönetebiliriz.

Virtual Machine Manager Self-Service Portal:

Mimaride Self Service Web Portal olarak görebileceğiniz ve bazı VMM 2008 yönetimsel işlemlerinin web tabanlı olarak yapılabilmesine olanak sağlayan bir componenttir. Kurulumu şart değildir, ihtiyaç halinde kullanılabilir.

Self Service Web Portal sayesinde şirket kullanıcılarımız web ara yüzünden kendi sanal makinelerini yaratabilir, donanımlarını editleyebilir ve sanal makineyi çalışır hale getirebilirler. Tabi tamamen bizim belirlediğimiz izinler ve politikalar çerçevesinde.

Yada hosting firmaları bu özelliği geliştirerek müşterilerinin kendi sanal makinelerini yaratıp yönetebilmesine olanak sağlayabilirler.

VMM Library Server:

Sanal makine bileşenlerini ve bu bileşenler ile oluşturulmuş şablonları saklamamıza, ihtiyaç olduğunda bu şablonlar ile çok hızlı bir şekilde yeni sanal makineler yaratmamıza olanak sağlayan bir componetttir.

Library Server içerisinde aşağıdaki bileşenleri tutabiliriz.

Şablon

Sanal Makine

Donanım profilleri

Sanal işletim sistemi profilleri

Sanal Hard Disk

Sanal Floppy Disk

ISO İmajları

Yanıt dosyaları (Answer File)

PowerShell Scriptleri

Varsayılan olarak VMM 2008 kurulumunda ilk kurulum yapılan VMM Server aynı zamanda Library Server görevindedir.

Virtual Machine Hosts (Fiziksel Sanallaştırma Sunucuları):

Yukarıdaki mimaride Virtual Server Host, Windows Server 2008 Hyper-V ve ESX Host olarak görülebilen bölümlerdir. Yani sanal makinelerimizi çalıştıran fiziksel sistemlerdir. Ör: Windows Server 2008 ile Hyper-V kullanarak sanal makineler çalıştırıyorsak, Windows Server 2008 işletim sistemini kurduğumuz fiziksel sunucu VMM için Virtual Machine Host konumundadır.

Virtual Machine Host’lar VMM içerisine eklenmekte ve bu hostlar ile birlikte üzerindeki sanal makineler yönetilebilmektedir.

Virtual Machine (Sanal Makine):

Virtual Machine Host yani fiziksel sistemler üzerinde çalışan sanal makinelerdir (VM)

Local Agent:

Mimaride görünmeyen ancak olmazsa olmaz bir componenttir. Yönetim için VMM Server’a ekleyeceğimiz Host’lara (yani fiziksel sanallaştırma sunucuları) öncelikle bu component’i yüklemeliyiz. Eğer Host sistem VMM Server ile aynı domain yapısı içerisindeyse, Host ekleme işlemi sırasında Agent otomatik olarak yüklenir. Eğer Host Workgroup ortamında çalışıyor ise, Agnet’ı manuel olarak yüklememiz gerekir.

Toparlarsak;

Yapının merkezinde VMM Server bulunuyor. Yönetim konsolu için Administrator Console kurulumu gerekiyor. Daha sonra Administrator Console kullanarak VMM Server üzerine Virtual Machine Host’ları ekliyoruz ve üzerlerindeki sanal makineleri yönetebiliyoruz. VM Host’lar üzerinde Agent’ın yüklü olması gerekiyor (domain ortamında otomatik yükleniyor, workgroup ortamında manuel yüklenmeli). Eğer yeni bir sanal makine yaratmak istersek, Library Server üzerinde önceden tanımladığımız şablonları kullanıp bu işlemi hızlıca gerçekleştirebiliyoruz. Ayrıca Web Self-Service Portal ile kullanıcılarımızın da bu işlemleri yapabilmesine olanak sağlayabiliyoruz, böylelikle iş yükümüz biraz hafifliyor

Tüm bu güzel özellikleri ilerleyen makalelerimizde tek tek ele alacağız.

Şimdi Virtual Machine Manager 2008 kurulumu için ihtiyacımız olan donanım ve yazılım gereksinimlerine göz atalım.

Daha öncede bahsettiğimiz gibi VMM 2008′in tüm özelliklerini aynı fiziksel server üzerinde kullanabileceğimiz gibi, birtakım özellikleri farklı sunucular üzerinde de dağıtabiliriz. Bu durumda hangi özelliğin nelere ihtiyaç duyduğunu bilmek önemli.

Virtual Machine Manager 2008 Sistem Gereksinimleri (tüm özellikler aynı sunucu üzerinde ise)

Donanım İhtiyaçları:

Yazılım İhtiyaçlar:

Virtual Machine Manager Server Sistem Gereksinimleri (Bu özellik farklı bir sunucuda ise)

Donanım İhtiyaçları:

Yazılım İhtiyaçları:

Administrator Console Sistem Gereksinimleri (Bu özellik farklı bir sunucu/pc de ise)

Administrator Console’u farklı bir sistem üzerine kurma şansımız var ancak tavsiye edilen yöntem VMM Server ile aynı sunucu üzerinde çalışmasıdır.

Eğer farklı bir sistem üzerinde çalıştıracaksak aşağıdaki gereksinimleri sağlamış olmamız gerekiyor.

Donanım İhtiyaçları:

Yazılım İhtiyaçları:

Son olarak ise VMM 2008 ile yönetebileceğimiz VM Host’ların neler olduğuna bakalım.

1. Aşağıdaki OS’ler üzerinde çalışan Virtual Server 2005 SP1

Windows Server 2003 with SP2 or later

Windows Server 2003 R2 with SP2 or later

Windows Server 2003 x64 with SP2 or later

Windows Server 2003 R2 x64 with SP2 or later

* Bu sistemler üzerinde WinRM 1.1 kurulu olmalı (http://go.microsoft.com/fwlink/?LinkId=84599)

2. Windows Server 2008 Hyper-V

3. Vmware Ailesi

VMware® VirtualCenter 2.5

VMware® VirtualCenter 2.0.1

VMware® ESX Server 3.5

VMware® ESX Server 3.0.2

VMware® ESX Server 3i

Serhat AKINCI – IT Pro.

Kaynak: http://www.serhatakinci.com/?p=1135

Hyper-V’nin Önemli Özellikleri

Windows Server 2008 RTM (Standard, Enterprise ve Datacenter) x64 sürümlerinin bir parçası olarak Hyper-V, aşağıdaki özellikleri içermektedir:

• Hızlı geçiş

Çalışmakta olan sanal makinalar bir host sunucudan diğer host sunucuya en az aksama süresiyle aktarılmasına izin verir.

• Yüksek Kullanılabilirlik

Hyper-V, host’lar arası bağlanabilirliği mümkün kılmaktadır; aynı zamanda bir host üzerinde işletilen tüm sanal makinaları kümelemenize de olanak tanır.

• Server Core görevi

Hyper-V’ye şimdi, Windows Server 2008’in Server Core kurulumu dahilinde bir görev olarak da erişilebiliyor.

• Server Manager’a Entegre

Hyper-V varsayılan ayarlarla Server Managerile tümleşiktir, ayrıca kullanıcılar görevi Server Manager içerisinden etkinleştirebilir.

• VSS ile Live Backup’lar

Hyper-V kapsamında yer alan Shadow Copy Services (VSS) desteği sayesinde çalışmakta olan sanal makinaların anlık bellek kopyaları halinde Live Backup’ları alınabiliyor.

• VHD araçları

Hyper-V aynı zamanda VHD araçları için de destek sağlayarak, Hyper-V ile oluşturulmuş VHD’lerin sıkıştırılmasına, genişletilmesine ve incelenmesine de izin veriyor.

• Linux entegrasyon bileşenleri

Beta Linux entegrasyon bileşenleri artık SUSE Linux Enterprise Server 10 SP1 x86 ve x64 Sürümleri için kullanılabiliyor. Bu entegrasyon bileşenleri kullanılarak, Xen-etkin Linux, VSP/VSC mimarisinin avantajından faydalanabiliyor ve daha üstün performans sağlıyor. Beta Linux entegrasyon bileşenleri, connect.microsoft.com adresinden anında indirilebiliyor.

• Sanal Makina Yönetilebilirliği

Yapılandırma ayarlarının yedeğini alabilmek ve sanal makina özelliklerini farklı host’lara da kopyalayabilmek adına kullanıcılar, sanal makina ayarlarını kolaylıkla içeri ya da dışarı aktarabiliyorlar.

• İyileştirilmiş performans

Hyper-V dahilinde performansın geliştirilmesi adına da bazı düzeltmeler yer alıyor. Tüm yeni Windows Server 2008 sanal makinaları artık otomatik olarak bütünleştirme bileşenlerini içerecek.

• AzMan ile İyileştirilmiş erişim denetimi

Hyper-V artık içerdiği Authorization Manager (AzMan) desteğiyle, Hyper-V platformunun daha yüksek güvenlikte daha iyi işletilebilmesi için Görev Tabanlı Erişim Kontrolü modellerine izin veriyor.

• Uzak Konumdan Yönetim

Hyper-V uzak konumdan yönetim desteği sağlamakta ve ayrıca bağımsız bir yönetim ucu için de bir “Hyper-V MMC only” (Sadece Hyper-V MMC) kurulum seçeneği sunuyor.

• Artırılmış Sanal SCSI desteği

Hyper-V kapsamında şimdi her bir sanal makina için dört adet SCSI denetleyicisine kadar destek sağlanarak, daha geniş disk desteğine olanak tanınıyor.

• Artırılmış Bellek Desteği

Hyper-V her bir sanal makina için 64 GB’ye kadar bellek desteği sağlıyor.

• Hızlı Sıfırlama

Hyper-V, yöneticiler için, sanal makinalara bağlanmak için kullanılan kayıtlı kimlik bilgilerini silme ve Checkbox’larını hızlı sıfırlayabilme seçeneği sunuyor.

Hyper-V, önceki kod adıyla Viridian, Windows Server 2008’in anahtar bir özelliği olan, hypervisor tabanlı teknolojidir. Ölçeklendirilebilir, güvenilir ve yüksek düzeyde erişilebilir bir sanallaştırma platformudur. Bu teknoloji, Microsoft’un kullanıcılara ve iş ortaklarına sanallaştırma için mümkün olan en iyi işletim sistemini sağlamak üzere sürdürdüğü girişimlerin bir parçasıdır.

Windows hypervisor nedir?

Hyper-V’nin anahtar bir bileşeni olan Windows hypervisor, aynı anda birden fazla işletim sisteminin, yapılandırmasında değişikliğe gidilmeden tek bir host bilgisayar üzerinde işletilmesine olanak tanıyan, donanım ve işletim sistemi arasındaki ince bir yazılım katmanıdır. Basit bölümleme işlevsellikleri sunmasıyla beraber, aynı zamanda bölümler arasındaki güçlü izolasyonun muhafaza edilmesi görevini de üstlenir. Herhangi bir üçüncü taraf makina sürücüsü barındırmadığından dolayı, sahip olduğu minimal saldırı yüzeyiyle Eskiımsal olarak güvenli bir mimariye sahiptir.

Hyper-V müşterileri için ne türde avantajlar sağlıyor?

Üretim sunucusu konsolidasyonu, iş sürekliliği yönetimi, yazılım test etme ve geliştirme, son olarak da bir dinamik veri merkezinin geliştirilmesi gibi kilit sanallaştırma senaryoları için Hyper-V, kullanıcılarına ideal bir platform sağlar.
Hyper-V, ideal bir sanallaştırma platformunun sağlaması gereken anahtar nitelikler olan, ölçeklendirilebilirlik, yüksek performans, güvenlik, esneklik ve yönetilebilirlik niteliklerini sunar. Ölçeklendirilebilirlik ve yüksek performans niteliklerini, çoklu misafir işlemci desteği, 64-bit misafir ve host desteği gibi destekleyici özellikler yoluyla; güvenilirlik ve güvenlik niteliklerini hypervisor mimarisi yoluyla; esneklik ve yönetilebilirlik özelliklerini, sanal makinaların bir fiziksel hosttan diğerine hızlı geçişi gibi destekleyici özellikler yoluyla ve System Center Virtual Machine Manager ile bütünleşerek sağlıyor.

Microsoft, Hyper-V’li Linux işletim sistemlerini desteklemeye devam edecek mi?

Evet, Hyper-V dahilinde misafir işletim sistemi olarak belirli Linux dağıtımlarını işleten kullanıcılar için Microsoft, bütünleşme bileşenleri ve teknik destek sağlayacaktır. Şu anda SUSE Linux Enterprise Server 10 SP2 ve SP1 x86 ve x64 Sürümleri için Beta Linux bütünleşme bileşenleri kullanılabiliyor. Bu bileşenleri kullanılarak, Xen-etkin Linux, VSP/VSC mimarisinin avantajından faydalanabiliyor ve daha üstün performans sağlıyor. Beta Linux Integration bileşenleri, http://connect.microsoft.com/ adresinden indirilebiliyor.

Peki ya belirli Linux dağıtımları dışında kalanlar?

Kullanıcılarımızdan gelen görüş ve isteklere kulak vermeye devam ediyor ve diğer Linux dağıtıcıları ile çalışmaya devam ediyoruz. Bu konu hakkında daha fazla bilgiye ve güncel haberlere ulaşmak için lütfen Supported Guest OS (Desteklenen Misafir İşletim Sistemi) sayfasına bir göz atın.

Hyper-V’nin özellik setini kısaca açıklayabilir misiniz?

Hyper-V’ye ait yeteneklerden bazıları, x64 host ve misafir desteği, bir çoklu işlemci platformunda misafir makinaları işletebilme, her sanal makina için geniş düzeyde bellek atama, bütünleşik sanal düğme desteği ve sanal makinaların host’lar arasında geçişini minimum aksama süresiyle sağlayabilme yeteneğidir. Hyper-V beta kapsamındaki bu önemli yeni özellikler, hızlı geçiş ve yüksek kullanılabilirliği destekliyor, Hyper-V’nin bir Server Core görevi olarak işletilebilmesine olanak tanıyor ve Hyper-V’nin Server Manager’a uyum sağlıyor. Özelliklerin eksiksiz bir listesi için lütfen Hyper-V’nin başlıca özellikleri bağlantısına tıklayınız.

Kullanıcılar Hyper-V’ye nasıl geçecekler?

Yatırımlarını .vhd dosya formatına (bu, Virtual Server’a ait bir format olmasının yanında çok sayıda sağlayıcı lisans sahibi tarafından da kullanılıyor) yapan kullanıcılar, Hyper-V’ye geçme konusunda herhangi bir zorlukla karşılaşmayacak. Kullanıcılar Virtual Server’dan ya da VMware’den Hyper-V’ye sorun yaşamadan geçiş yapmak için, System Center Virtual Machine Manager dahilindeki V2V yeteneklerinden faydalanabilir, ya da geçiş çözümleri sunan Microsoft iş ortaklarıyla birlikte çalışabilirler.

Kaynak:  http://www.microsoft.com/turkiye/windowsserver2008/

Hyper-v teknolojisi artık RTM durumda ve kullanıma hazır. İlerleyen günlerde Hyper-V için bir lansman yapılması da planlanıyor.

Diğer Windows server hizmetleri ile birlikte sunucu sanallaştırma çözümü olarak sunulacak olan hyper-v içeren Windows Server 2008 işletim sistemleri, sunduğu özellikler yanında fiyat avantajıyla da gerçekten dikkate değer durumda.

Hyper-v için ücretsiz gelen bir özellik demek hiçte yanlış olmaz çünkü hyper-v içeren Windows Server 2008 sürümleri ile hyper-v içermeyen yani Windows Server 2008 without hyper-v sürümleri arasında 21$ gibi komik bir fark olacağı bilgisi var.

Hyper-v teknolojisi ile; aynı fiziksel sunucu üzerinde birden fazla işletim sistemi çalıştırabilir, fiziksel kaynakları (cpu, ram, storage vs..) sanal sistemler arasında paylaştırabilir, yük dengelemesi ve disaster recovery senaryoları tasarlanabilir, tamamen esnek ve daha dinamik IT alt yapıları oluşturabiliriz.

Bu temel özelliklerin en önemli getirisi olarak aşağıdaki maddeleri sayabiliriz.

• Donanım maliyetlerinde düşüş
• Lisans maliyetlerinde düşüş
• Elektik maliyetlerinde düşüş
• Operasyon maliyetlerinde düşüş
• Toplam sahip olma maliyetlerinde düşüş
• Sunucu yönetimi ve IT personel maliyetlerinde düşüş
• Kablolama ve sunucu ekipmanı maliyetlerinde düşüş

Tabi bunlar sayabildiğimiz ve gündemde olan maddeler. Bunların dışında, mevcut IT yapınızı sanallaştırma teknolojisi üzerinde değerlendirdiğiniz zaman, daha birçok fayda ortaya çıkması muhtemeldir.

Sanallaştırma ve faydalarıyla ilgili olarak değindiğimiz yüzeysel özelliklerden sonra, Microsoft’un sanallaştırma çözümü Hyper-v nin en önemli özelliklerinden bahsederek devam edelim. Acaba yeni teknoloji neler içeriyor ?

Yeni ve gelişmiş mimari: Yeni 64-bit micro-kernelized hypervisor mimarisi Hyper-V’nin geniş bir aygıt destek yöntemi yelpazesi, gelişmiş performans ve rakiplerine göre daha güvenli bir platform sunmasını sağlıyor.

Yaygın İşletim Sistemi desteği: 32-bit ve 64-bit Windows ve Linux gibi farklı sunucu platformlarında farklı işletim sistemlerinin eş zamanlı çalışabilmesi için destek sağlıyor. Desteklenen işletim sistemi yelpazesinin giderek genişletileceği tahmin ediliyor.

SMP desteği: Tek bir sanal sistemde 4 fiziksel işlemciye kadar (SMP) destek sağlar. (16 Adet Core, 8 Adet Core2Duo, 4 Adet QuadCore)

Bellek desteği: Sanal aygıt başına 64Gb ram destekler.

Gelişmiş depolama erişimi: Doğrudan disk erişimi ve/veya SAN destekler.

Ağ yükü dengelemesi: Hyper-v çalıştıran sunucular üzerindeki sanal sistemler arasında yükü dengelemek üzere, sanal sistemlerin Windows Ağ Yükleme Dengeleme (NLB) Servisi ile birlikte çalışması için kolaylıkla yapılandırılabilmesini sağlar ki wizard yardımı ile birkaç tıklama hareketi kadar basittir.

Donanım paylaşma mimarisi: Yeni sanal hizmet sağlayıcısı/ sanal hizmet kullanıcısı (VSP/VSC) mimarisi ile disk, ağ oluşturma, video vb. gibi temel kaynaklara daha kolay erişilmesini sağlarken bu kaynakların daha etkili kullanılmasını mümkün kılar.

Hızlı geçiş (Quick Migration): Hyper-V, Windows Server ve System Center yönetim araçlarının yüksek erişilebilirlikteki yeteneklerini kullanarak, kullandığınız sanal aygıtın fiziksel bir ana bilgisayar sisteminden bir diğerine en az aksaklık süresi ile geçişini yapmanızı sağlar.

Sanal sistem kopyası (VM Snapshot): Sanal sistemleri önceki hale geri dönebilmeniz ve genel yedekleme/geri yükleme çözümünü geliştirebilmeniz için çok kullanışlı bir özelliktir. Örneğin çalışan sistemler için geri yükleme noktaları oluşturabilir, üzerinde testler yapıp güncelleme paketleri/yazılımlar deneyebilir, sorun olması halinde sistemi önceki zamana geri yükleyebilirsiniz.

Geliştirilebilir: Standart tabanlı Windows Management Instrumentation (WMI) arabirimleri ve Hyper-V içerisindeki API’ler, bağımsız yazılım sağlayıcıları ve geliştiricilerinin hızla özel araçlar, hizmetler ve sanallaştırma platformu için desteklemeler oluşturmalarına olanak tanır. Yani yakın zamanda Hyper-v için geliştirilmiş birçok üçüncü parti yazılım görebileceğiz.

Hyper-V, Windows Server 2008 içerisinde bir role olarak geliyor ve Server Manager ara yüzü ile aktif edilebiliyor.

Bir diğer güzel özellik ise, Hyper-v role’ünün Windows Server Core üzerinde de çalışabiliyor olması. Yani tamamen bu işe adanmış bir sunucu oluşturabiliyoruz.

Hyper-v role’ü, x64 yani 64bit donanım istemektedir. Bu nedenle Windows Server 2008 işletim sistemimiz ve işlemcimiz x64 mimaride olmalıdır.

Hyper-V kullanılabilecek işletim sistemleri aşağıda yer alıyor.

• Windows Server 2008 Standart Edition (x64)
• Windows Server 2008 Enterprise Edition (x64)
• Windows Server 2008 Datacenter Edition (x64)

Hyper-v içermeyen sürümler ise;

• Windows Server 2008 Standart Edition without hyper-v
• Windows Server 2008 Enterprise Edition without hyper-v
• Windows Server 2008 Datacenter Edition without hyper-v

Olarak isimlendiriliyor.

Dikkat çekmek istediğim bir başka nokta ise, Hyper-V lisans durumu. Hyper-V üzerinde çalıştıracağımız işletim sistemleriyle, lisans konusunda büyük kazançlar elde edebiliriz.

Maddeler halinde açıklarsak;

Windows Server 2008 Standart Edition (x64) üzerinde hyper-v çalıştırdığımız zaman, bir adet fiziksel bir adet sanal olmak üzere toplam iki adet Windows Server 2008 (veya downgrade olarak uygun versiyon) işletim sistemini yasal olarak çalıştırabiliriz.

Windows Server 2008 Enterprise Edition (x64) üzerinde hyper-v çalıştırdığımız zaman, bir adet fiziksel dört adet sanal olmak üzere toplam beş adet Windows Server 2008 (veya downgrade olarak uygun versiyon) işletim sistemini yasal olarak çalıştırabiliriz.

Windows Server 2008 Datacenter Edition (x64) üzerinde hyper-v çalıştırdığımız zaman, bir adet fiziksel ve donanımınızın desteklediği ölçüde (herhangi bir sınırlama yok) yani sınırsız adet Windows Server 2008 (veya downgrade olarak uygun versiyon) işletim sistemini yasal olarak çalıştırabiliriz.

Hyper-V içeren Windows Serverlar için açıklanan rakamlar ise aşağıdaki gibidir.

Windows Server 2008 Standart Edition (x64) (5CALs) 999$

Windows Server 2008 Enterprise Edition (x64) (25 CALs) 3999$

Windows Server 2008 Datacenter Edition (x64) (No CALs) 2999$ (Per CPU)

Kurulum aşamasına geçiyoruz.

Hyper-v Kurulumu :

Donanım ihtiyaçlarına bakarsak:

X64 CPU (Hardware Virtualization Destekli) (AMD-V veya INTEL-VT)
Data Execution Prevention (DEP) (Virtualization destekleyen CPU larda genel olarak desteklenir)

Sanal Makinelerin İhtiyacına Göre RAM

Sanal Makinelerin İhtiyacına Göre Disk alanı

Sunucu Bios’u üzerinde yapılması gerekenler

• Enable Hardware‐Assisted Virtualization (AMD‐V or Intel VT) (Processor Options altında olur)
• Execute Disable: (Bazı sunucularda/Eğer varsa)
  • AMD: Enable No Execute (NX)
  • INTEL: Execute Disable (XD)

İşletim sistemi olarak Windows Server 2008 Enterprise Edition 64bit sürümü kullanıyorum. (Full Kurulum)

İşletim sistemi kurulumundan bahsetmiyorum. Sistemin yeni kurulmuş ve security update lerin yapılmış olduğunu var sayarak devam ediyorum.

Daha öncede bahsettiğim gibi Hyper-v sonradan eklenebilen bir role olarak geliyor. Windows Server 2008 Release olmadan önce, Hyper-v role’ünü kullanabilmek için iki adet update package yüklememiz gerekiyordu. Ancak release olan Windows server 2008 de böyle bir gereklilik yok. Eğer elinizde Release Windows Server 2008 sürümü yoksa aşağıdaki linki kullanarak download edebilir, 240 gün süre ile yasal olarak test edebilirsiniz.

http://www.microsoft.com/windowsserver2008/en/us/trial-software.aspx

Şu an piyasada bulunan RTM Windows Server 2008 üzerinde, Hyper-V nin RTM sürümü bulunmuyor. Yayınlanan update package ler ile Hyper-V RC0 veya Hyper-V RC1 şeklinde kullanabiliyorduk.

Hyper-V RC0 ve RC1 sürümlerini RTM’e yükseltmek için, 26.06.2008 tarihinde download’a verilen aşağıdaki package’ı indirip kurmamız gerek.

Hyper-V RTM:

http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=F3AB3D4B-63C8-4424-A738-BADED34D24ED&displaylang=en

RC0 ve RC1 üzerine kurulum için yapılması gerekenler:

1. Her upgrade işleminde olduğu gibi mutlaka yadek alın (Sanal OS’ler, Ayarları vs..)
2. Yukarıdaki linkten Windows6.0-KB950050-x64.msu pakedini indirin ve çalıştırın.
3. Restart işleminden sonra Hyper-V RTM ile çalışmaya başlayabilirsiniz.

Sistem açıldığında Hyper-v role’ünü ekleyerek devam ediyoruz. Bunun için:

Start> Server Manager konsolunu açıyoruz ve Roles altında Add Roles diyoruz.

Gelen ekranı Next ile geçiyoruz.

Roles penceresinde Hyper-V seçerek ilerliyoruz.

Introduction penceresinde Hyper-V ile ilgili bilgiler var, isterseniz göz atabilirsiniz. Next ile ilerliyoruz.

Sanal makinelerin kendi aralarında ve diğer fiziksel cihazlarla iletişim kurabilmeleri için, sanal bir network oluşturulur. Virtual Networks ekranında, bu sanal network’ün hangi fiziksel Ethernet kartı/kartları üzerinde oluşturulacağını belirliyoruz.

Ayarlarımızı check edip Install ile kurulumu başlatıyoruz.

Kurulum aşağıdaki gibi ilerliyor.

Kurulum bitiyor.

Kurulumun tamamlanabilmesi için, sunucumuzu Restart yapıyoruz.

Sunucu açıldıktan sonra kurulum tamamlanıyor ve Succeeded mesajını görüyoruz.

Aşağıdaki şekilde Hyper-V Manager konsolunu açıyoruz.

Gelen lisans anlaşmasını kabul ediyoruz.

ve karşınızda Hyper-V.

Services altında 3 adet servisin çalışıyor olması gerekiyor. Kontrol edebilirsiniz.

• Hyper-V Image Management Service
• Hyper-V Networking Management Service
• Hyper-V Virtual Machine Managemen

Ayrıca, kurulumda oluşabilecek sorunlar ve Hyper-V ile ilgili loglar için,

Event Viewer> Custom Views> Server Roles> Microsoft Hyper-V altına bakabilirsiniz.

Diğer bölümde görüşmek üzere.

Serhat AKINCI – IT Professional